O stylu harcerskim 0

Wszystko, czym, chcemy zajmować się w naszej składnicy, dotyczy w mniejszym lub większym stopniu stylu harcerskiego. Stylu, czyli właściwie wszystkiego, co skauta reprezentuje - jego postawę, wyznawane wartości, zespół zainteresowań, pewnego "ducha", który daje się rozpoznawać jako wyjątkowy. Styl to pewien jasny, konkretny przekaz, komunikat skierowany ku światu -komunikat uporządkowany, wewnętrznie spójny i klarowny, stanowiący jedność. I tak, obserwując skautową aktywność, można chyba wydzielić kilka takich sfer, które powinny nosić znamiona takiego właśnie uporządkowania:

I. Ubiór

Skaut jest człowiekiem wysokiej kultury osobistej, która objawia się także w noszonym przezeń ubraniu. Oczywistym jest, że mundur, stanowiący jednocześnie symbol jedności ruchu i wyznawanych wartości, będzie jednocześnie doskonałą wizytówką jego użytkownika. Zawsze czysty i wyprasowany będzie cieszył oko nie tylko napotkanych osób, ale także kolegów z zastępu, świadczył nie tylko o wysokim poziomie wyrobienia grupy, ale i wszystkich jej członków. Proza życia przynosi jednak w tym obszarze pewne niemiłe niespodzianki, nie mówiąc już o gorszących antywzorach. Wybrakowany, niezadbany i lekceważony mundur źle świadczy nie tylko o jego użytkowniku, ale również niezwykle łatwo przenosi ciężar oceny na skauting w ogóle. Jest to cios zadawany sobie samemu, zastępowi, drużynie, ruchowi, ale także prawdopodobnie własnym rodzicom, wychowawcom. Skauting nie jest organizacją  ludzi zniewolonych - przeciwnie. W imię dobrowolnie dokonanego wyboru świadczę o tych wartościach, jakie uważam za cenne, rozwijające, ubogacające. Taką wartością jest również ogólna schludność. Dobrze wiemy, że życie skauta nie toczy się jedynie na zbiórkach, ale również (a może przede wszystkim) w życiu codziennym, rodzinnym, szkolnym etc. To ta przestrzeń aktywności pozostaje bardzo szeroka i od nas zależy, jakimi własnymi zachowaniami ją wypełnimy. Także wówczas, kiedy nie zakładamy swojego munduru, ale zwykłe, codzienne ubranie do pracy, na uczelnię, do szkoły. Na jakie wybory wówczas stawiamy? Z czym się identyfikujemy? Co stanowi o naszym ubiorze? Umiejętność zarządzania "sobą" jest podaj najważniejszym wyzwaniem, z jakim mierzy się człowiek w ogóle. Własny czas, pieniądze, relacje, praca, wiara wydają się tylko luźnym zbiorem pojęć, z którymi człowiek styka się w mniejszym lub większym stopniu. Gdy jednak spojrzymy na nie pod kątem osobistej pracy, zobaczymy, że wymagają nie tylko hierarchicznego uporządkowania, ale także rozwijania, poznawania, porządkowania. Podejście do ubioru także jawi się jako pewne zadanie i nie bez znaczenia pozostają decyzje, jakie w tym obszarze podejmujemy. Dobry, skautowy styl oznacza, że mój ubiór będzie dla innych pewnym dobrym przykładem; jasnym, pozytywnym przekazem. I nie chodzi tutaj o docelową wartość materialną zakładanego ubrania. Raczej o nasze do niego podejście, które powinno być aktywne, twórcze, świadczące o wysiłku, jaki wkładamy w jego przygotowanie. Dla chłopców będzie to np. dobrze uprasowana, czysta koszula w odpowiednim do okazji deseniu, dla dziewcząt dobrze dobrana sukienka czy spódnica. W aktualnych rozważaniach chodziłoby nie tyle o udzielanie lekcji, ale pokazanie pewnego kierunku i sposobu myślenia. Potraktujmy nasz ubiór jak transparent, który inni przeczytają i w jakiś sposób zinterpretują. 

II. Zachowanie

Prawo skautowe bardzo dużo mówi o zachowaniu - warto przytoczyć w tym miejscu jego treść:

  1. Harcerz dba o swój honor, aby zasłużyć na zaufanie.
  2. Harcerz jest lojalny wobec swojego kraju, rodziców, przełożonych i podwładnych.
  3. Harcerz jest powołany do służby bliźniemu i jego zbawieniu.
  4. Harcerz jest przyjacielem wszystkich i bratem dla każdego innego harcerza.
  5. Harcerz jest uprzejmy i rycerski.
  6. Harcerz widzi w przyrodzie dzieło Boże -  szanuje rośliny i zwierzęta.
  7. Harcerz jest karny - każde zadanie wykonuje sumiennie i do końca.
  8. Harcerz panuje nas samym sobą - uśmiecha się i śpiewa w kłopotach.
  9. Harcerz jest gospodarny - troszczy się o dobro innych.
  10. Harcerz jest czysty w myśli, mowie i uczynkach.

 Jak już wspomniałem, styl skautowy odznacza się pewną aktywnością, pewnym twórczym podejściem do rzeczywistości. Skaut to człowiek, który kształtuje zastaną rzeczywistość i próbuje zostawić ją nieco lepszą, jak mawiał BP. Z tego wynika, że nasza aktywność w świecie jest ważna i nie bez znaczenia pozostaje, jaki kształt jej ostatecznie nadajemy. Nie bez znaczenia pozostają komunikaty, jakie niesie ze sobą nasze zachowanie. Dobrym zwyczajem i jednocześnie doskonałą  szkołą charakteru jest tzw. codzienny dobry uczynek. To okazja do niesienia bezinteresownej, otwartej pomocy drugiemu człowiekowi, która zawsze kosztuje tj. wymaga rezygnacji ze swojej wygody, wyjścia z pewnej strefy komfortu, wyrzeczenia. To wówczas właśnie nasz styl świadczy o nas najpełniej. Wspólne życie w zastępie weryfikuje osobiste postawy w zasadzie na każdym kroku, bardzo łatwo objawiają się nasze motywacje. Jedną z pomocnych technik, dzięki której możemy w pewien sposób kształtować siebie, swoje osobiste nastawienie do pracy w zespole jest ekspresja. Jak żadna inna technika wymaga poniesienia pewnego trudu otworzenia się na drugiego, opowiedzenia o sobie i swoim wnętrzu. Zwłaszcza techniki teatralne wyzwalają w uczestniku szczególny rodzaj wrażeń i pozwalają na łatwiejszy wgląd w siebie. Skrytość, otwartość, dynamika, stagnacja jak nigdzie indziej dają o sobie znać i przedstawiają jednocześnie pewną prawdę. Jedna ze starych, skautowych prawd mówi, że dobry zastęp śpiewa. Nie sposób się  z tym nie zgodzić. Trudne sytuacje wykuwają ducha i świadczą o stylu właśnie. 

III. Ekwipunek

Świat skauta to także świat rzeczy i przestrzeni. Dobrze zaostrzony nóż, wypastowane, lśniące buty, dobrze spakowany plecak - to wszystko  świadczy o dobrym stylu. Podobnie, jak w przypadku ubioru, niechlujstwo wyzwala negatywne skojarzenia i nie zachęca do nawiązywania znajomości. Pewien konkret w podejściu do przedmiotów, którymi skaut się posługuje: naczynia do jedzenia, narzędzia na biwaku, sprzęty i przybory - wszystkie te obszary mogą stać się okazją do nauki zarządzania. Chłopak, który otrzymuje od ojca nóż, otrzymuje wraz z nim zadanie dbania o niego, konserwacji i ostrzenia. Zastęp, który ma do dyspozycji część sprzętu drużyny, ma za zadanie utrzymywać go w stałej gotowości do użycia. Dobry zastęp dba o powierzone mu dobro, w myśl 9. punktu Prawa. Warto wspomnieć przy tej okazji o stylu, który widoczny jest podczas obozowania. Dbałość o jakość wykonania wiązań, napięcie plandeki, właściwe wbicie śledzi, uporządkowane miejsce do gotowania mówią dobitnie o stylu, jaki prezentuje zastęp i o jego aktualnym poziomie technicznym. Im wyższe są umiejętności, tym wyższa ocena stylu. 

Trudno nie odnieść wrażenia, że mówić o stylu jest w gruncie rzeczy bardzo trudno. Częściej mówimy o jakimś pozawerbalnym wrażeniu, uczuciu, impulsie, jaki towarzyszy ocenie konkretnej sytuacji. Skaut lub zastęp po prostu ma styl lub tego stylu nie ma. Pierwsze wrażenie jest w tym przypadku niezwykle ważne zaś pierwotna ocena trudna do zatarcia. Przechadzka po gnieździe zastępu czy spotkanie robią na nas pewne wrażenie. Często mówi się o tym, że ktoś poznaje skauta po zachowaniu, szczególnym "stylu bycia", jakieś wyjątkowości, pozytywnej inności. A jak jest z Tobą?

 

Komentarze do wpisu (0)

do góry
Sklep jest w trybie podglądu
Pokaż pełną wersję strony
Sklep internetowy Shoper.pl